Je kent ze wel, de leerling die voorbeeldig een reguliere leertaak maakt, maar precies wanneer dat ene leervak begint spontaan afleiding opzoekt. Even naar de wc, praatjes met anderen maken of eindeloos punten slijpen. Ze verzinnen van alles om maar niet te hoeven starten met de opdracht, hebben moeite om de taak vol te houden of raffelen het af.
De instructie komt niet binnen, je ziet de toenemende twijfel bij de leerling, ze geven vragend antwoord op jouw vraag of vragen naar de bekende weg. Toch voel je aan alles, “het zit erin”, deze leerling zou dit makkelijk aan moeten kunnen. Als je geen actie onderneemt, krijg je een groeiende onzekerheid, die kan uitmonden in onvermogen en een volkomen gebrek aan zelfvertrouwen rondom leren. School is vooral gericht op klassikaal werken, deze leerling heeft echter behoefte aan individuele ondersteuning.
Bij bepaalde angst in leren, wordt de informatiestroom in de hersenen stilgelegd. De daarbij vrijkomende stress kan zo groot worden, dat een leerling mentaal blokkeert. Leerlingen hebben hierdoor een nog groter probleem: er kan letterlijk geen informatie worden opgenomen, waardoor het ‘leer’ netwerk in hun hersenen nauwelijks wordt opgebouwd of uitgebreid. Om toch mee te kunnen met de groep gaan ze op zoek naar overlevingsstrategieën, manieren om met de stress om te gaan. Die manieren corresponderen meestal niet met de opgegeven leertaak. Hoe nu verder?
Bij bepaalde angst in leren, wordt de informatiestroom in de hersenen stilgelegd. De daarbij vrijkomende stress kan zo groot worden, dat een leerling mentaal blokkeert. Leerlingen hebben hierdoor een nog groter probleem: er kan letterlijk geen informatie worden opgenomen, waardoor het ‘leer’ netwerk in hun hersenen nauwelijks wordt opgebouwd of uitgebreid. Om toch mee te kunnen met de groep gaan ze op zoek naar overlevingsstrategieën, manieren om met de stress om te gaan. Die manieren corresponderen meestal niet met de opgegeven leertaak. Hoe nu verder?
Leerlingen die een bepaalde angst omtrent leren hebben ontwikkeld zitten in de knel, ze ervaren een innerlijk dilemma. Het liefst willen ze voor jou als leerkracht en voor hun ouders goed presteren (extrinsieke motivatie). Doordat ze zo weinig perspectief zien hoe ze de leertaak ooit met succes zullen kunnen oplossen, durven ze of lukt het ze niet, om te beginnen aan de leertaak. Ze zijn nauwelijks INTRINSIEK gemotiveerd. Wat we waarnemen bij deze leerlingen is dat faalangst en motivatie als het ware omgekeerd evenredig zijn: is er veel motivatie dan is er weinig faalangst en vice versa.
De oplossing ligt dus voor de hand: het opnieuw creëren van motivatie en werken om de faalangst om te zetten in vertrouwen. Dit vraagt om een 1-op-1 aanpak. Door de lesstof opnieuw aan te bieden, waar nodig vanaf de basis, vormen we een nieuw en verbeterd fundament en krijgt de leerling weer plezier in het vak.
Vaak heeft de leerling ergens een achterstand opgelopen doordat de klassikaal gebruikte manier van uitleggen bij dit specifieke kind niet paste. Ik hanteer daarom niet één uitleg, maar pas alle mogelijke manieren en denkmodellen toe om de leerstof over te brengen uit op de leerling. De vertaalcirkel en de verschillende leerstrategieën vormen de basis van mijn handelen. Het op continue basis bijstellen en bijleren hoort daarbij. Mijn jarenlange ervaring in het basisonderwijs en het werken in de zorg hebben mij gevormd om nieuwsgierig te blijven naar wat bij deze specifieke leerling helpt. De school krijgt na afloop van het traject een kind terug dat weer meer zelfvertrouwen heeft. Ook heeft het een betere basis opgedaan en weet het kind beter wat wel en niet werkt. Vaak kan een leerling daardoor regulier onderwijs blijven volgen. Ik eindig dus daar waar de school weer begint, waarmee de cirkel rond is.
